Cuzco (of Cusco) was de oude hoofdstad van het machtige incarijk, voordat de Spanjaarden het land en de bevolking gingen overheersen. De invloed van zowel de inca’s als de Spanjaarden zijn in het grote historische gedeelte van Cuzco op vrijwel elke straathoek terug te vinden. Om het meeste uit je verblijf in Cuzco te halen, zetten we vijf do’s en don’ts op een rij.
Do’s in Cuzco
1. Volg een free walking tour
De geschiedenis en cultuur van Cuzco is fascinerend. En de beste manier om hier veel over te weten te komen is met een gids. Het inhuren van een gids kan best wat kosten, maar een goed alternatief is een free walking tour. Het is het principe van pay as you like, waarbij de gids (en meestal het tourbureau achter de gids) het van de fooien moeten hebben. Wij volgden een tour van Wild Free Walking Tours, die twee keer per dag starten voor de Basilica Menor de la Merced. Het toeval wilde dat wij die ochtend de enigen waren, waardoor we dus een privégids hadden. We hebben in de 2,5 uur die we hadden met onze gids Bruce heel veel gezien en geleerd. Hij vertelde onder andere uitgebreid over de fascinerende bouwstijl van de inca’s, waarbij stenen met de gekste hoeken en randen naadloos op elkaar zijn geplaatst (en die in tegenstelling tot de vroege koloniale bouwwerken alle aardbevingen sindsdien hebben overleefd). Na afloop hebben we zelfs nog met Bruce geluncht bij een lokaal tentje. Aanrader!
2. Bezoek de San Pedro markt
De San Pedro markt in het historische centrum is een geweldige beleving om de drukte en bijzondere producten van een Zuid-Amerikaanse markt mee te maken. Fruit, groente, vlees, lokaal geproduceerde chocola en enorme hoeveelheden textiel zijn maar een kleine greep wat er in de San Pedro markt wordt verkocht. De stalen overkapping waaronder de markt is gevestigd werd in 1925 door Gustav Eiffel ontworpen (inderdaad, van die toren in Parijs). Ook in de straten buiten deze constructie hebben veel verkopers zich gevestigd. Vergeet zeker niet om hier ook even te kijken en je te verwonderen over de producten en snacks. Zo tilde een vrouw een doek op om te laten zien dat ze gefrituurde Cavia’s verkocht! Bijzonder, maar we bedankten toch maar vriendelijk.
Wil je een iets rustigere markt die vooral gericht is om lekker (en goedkoop) te eten en drinken? Ga naar de San Blas markt (locatie) voor een lunch. Tip: bij Green Falafel eet je de beste falafels van Peru!
3. Verken de omgeving van Cuzco
Naast de binnenstad, is Cuzco minstens zo populair vanwege de dingen die je buiten de stad vindt. Cuzco is namelijk de uitvalsbasis voor Machu Picchu en de Heilige Vallei, waar je veel overblijfselen kan vinden van de ooit zo machtige incabeschaving. Veel van deze ruïnes kan je bezoeken met één ticket, de Boleto Turistico. Ook in de nabijgelegen bergketens van de Andes zitten veel bezienswaardige plekken, waaronder het bekende Rainbow Mountain.
Lees meer hierover:
De bezienswaardigheden rond Cuzco van de Boleto Turistico Cusco
How to: Heilige Vallei bezoeken met de bus en colectivo
4. Koop je souvenirs
In de hoogvlaktes rond Cuzco zijn veel van de bekende Alpaca’s te vinden, waarvan de wol wordt gebruikt voor kleding. Poncho’s, truien, sjaals, sokken en mutsen van het alpacawol vind je overal door Peru heen, maar onze ervaring is dat de prijzen in Cuzco het goedkoopste zijn. Bovendien heb je ontzettend veel aanbod en is Cuzco bij uitstek een stad om steegjes in te duiken om wat winkeltjes in te gaan. Ook andere producten zoals chocola zijn mooie souvenirs om mee te nemen voor anderen (of stiekem gewoon voor jezelf).
5. Onderhandel
Zowel bij het shoppen voor souvenirs, als voor tours, is het handig om niet direct met de eerste aanbieder in zee te gaan. Als je te kritiekloos boekt kan je namelijk zo 1,5 tot 2,5 keer zo veel betalen voor precies hetzelfde product of ervaring. Zo vroeg ik aan mijn Mexicaanse buurman in het busje op weg naar Humantay Lake wat hij had betaald. 90 soles. Terwijl wij 60 soles betaalden. De straten zijn gevuld met tourbureaus, winkels en markten, waardoor de concurrentie groot is. Vraag dus vooral bij meerdere plekken naar de prijs. Met name bij de tours viel het op dat bij de eerste keer vragen de prijzen overal min of meer even duur waren, terwijl ze al snel in prijs zakten als je even nadacht of wegliep. Voel je dus niet te schuldig om wat af te dingen, zeker als je meerdere producten op één plek koopt.
Don’ts in Cuzco
1. Foto’s maken van personen op de markt zonder toestemming
Veel van de marktkoopvrouwen (mannen – behalve kinderen – zie je eigenlijk nooit als verkoper op de markt) komen uit de dorpen rondom Cuzco, waarbij een deel traditionele geloven aanhangt. Onze gids vertelde dat een onderdeel van deze geloven kan zijn dat als er een foto van een persoon wordt gemaakt, ook de ziel wordt vastgelegd op de foto (en dus uit het lichaam wordt weggetrokken). Dit kan ervoor zorgen dat mensen boos reageren. Onze gids had zelfs een keer meegemaakt dat een vriend van hem een cactus (!) in zijn gezicht kreeg gegooid van een vrouw nadat hij een foto van haar maakte. Overigens vonden ook veel van de verkopers op de markt het geen enkel probleem als we een foto maakte nadat we het netjes vroegen.
2. Alleen maar westers eten
Het aanbod van restaurants en soorten eten is in Cuzco, net als andere plekken in Peru, heel uiteenlopend. Pizza’s, pasta, hamburgers, sushi: al het eten dat we ook in westerse landen graag eten is in Peru ook heel goed. Zeker prima om een keer van te genieten, maar zonde om niet ook van de Peruaanse keuken gebruik te maken. Deze is namelijk ook erg divers door het brede scala aan etenswaren die een land met zoveel klimaatsoorten kan bieden.
Lees meer over de Peruaanse keuken en gerechten in ons introductie-artikel over Peru: Ga niet naar Peru zonder dit artikel te lezen – alles over kosten, vervoer, eten en andere praktische zaken
3. Te kort overnachten
Er is zo veel te doen in Cuzco en de omgeving, dat het eigenlijk al een vakantie op zich verdient. Een veelgemaakte fout is dat mensen dit bij het uitstippelen van hun reis onvoldoende beseffen en er van uitgaan dat bijvoorbeeld twee nachten voor een stad voldoende zal zijn. Wij sliepen in totaal tien nachten in Cuzco en de omgeving, wat voor ons zeker niet te lang was. Houd hier dus goed rekening mee bij het plannen van je trip.
Meer info over het plannen van je reis: Onze reisroute voor vier weken Peru
4. Veel verwachten van Ubers
In tegenstelling tot onze goede ervaringen in Lima, waren de Ubers in Cuzco totaal niet betrouwbaar. We hadden meerdere keren dat chauffeurs accepteerden en vroegen of wij weer konden afzeggen, of berichten stuurden om te vragen waar we heen wilden om een deal buiten de app te maken. De lokale taxichauffeurs waren fijner. Kosten voor een ritje zijn meestal niet zo hoog. Wij hadden in Peru onze eigen regel bedacht waarbij we 1 soles per minuut reizen een goede deal vonden en alles boven 1,5 soles per minuut te duur. Volgens deze regel kregen we bij de taxichauffeurs in Cuzco eigenlijk altijd een goede deal. Wel hebben we van andere reizigers gehoord dat Uber een goede opstap kan zijn om een chauffeur voor een dag te regelen, bijvoorbeeld als je meerdere incaruïnes buiten de stad wil bezoeken. Stel daarvoor een verre bestemming in en vraag de chauffeur of er een deal valt te maken.
5. Onaardig zijn tegen opdringerige verkopers
In de meeste grotere steden en toeristische plekken zullen verkopers op straat je tours of kleding willen aanbieden. In Cuzco waren de verkopers relatief meer opdringerig dan in de rest van Peru en namen ze niet altijd direct genoegen met een nee. Bovendien waren het er, zeker op en rond de Plaza de Armas, ontzettend veel. Peru is geen rijk land en daarom is het toch belangrijk om begrip te blijven hebben voor de verkopers op straat. Wat daarbij helpt is dat de verkopers in de rest van Peru over het algemeen helemaal niet opdringerig zijn en er geen vervelende tactieken op nahouden. Gelukkig was het in Cuzco ook niet zo erg dat de verkopers aan je gaan zitten, zoals je in andere landen soms wel meemaakt. Blijf daarom vriendelijk, toon begrip voor hun situatie en zeg aardig gracias tegen de mensen die hun brood proberen te verdienen op straat.
